Grenlandia. Zdjęcie: Adavies/Flickr.
Na niecałe trzy miesiące przed rozpoczęciem konferencji w Kopenhadze prezydenci i premierzy z ponad 100 krajów świata spotkali się dziś w Nowym Jorku. Celem spotkania jest popchnąć negocjacje w sprawie traktatu klimatycznego, który ma zostać podpisany w grudniu w Kopenhadze. Na forum ONZ przemawiali dziś zarówno przedstawiciele państw uprzemysłowionych jak i rozwijających się. Po prezydencie Obamie, wystąpienie miał prezydent Malediwów. To jeden z tych krajów, które są w pierwszej kolejności zagrożone zmianami klimatu. Malediwy mogą dosłownie zniknąć z powierzchni Ziemi. O ile w Polsce najwyższe wzniesienie ma 2503 metry (Rysy w Tatrach), to na Malediwach jest to zaledwie… 2,5 metra. To dlatego właśnie, że archipelag ponad tysiąca wysepek na Oceanie Indyjskim, może znaleźć się wkrótce pod wodą, rząd Malediwów już zbiera pieniądze na przeprowadzenie całego państwa. Samo roztopienie się lodowców pokrywających Grenlandię oznacza bowiem podniesienie się poziomu morza o 7 metrów.
Malediwy nie zamierzają biernie czekać aż państwa uprzemysłowione zdecydują się ograniczyć spalanie węgla, gazu i ropy i opracowały własny plan przejścia na odnawialne źródła energii w przeciągu 10 lat. Chcą pokazać światu, że jest to możliwe, nawet dla stosunkowo ubogiego państwa, jakim są Malediwy. Prezydent Kostaryki podkreślił z kolei, że zostało nam na zatrzymanie emisji dwutlenku węgla 8 lat. Pomimo jednak determinacji niektórych państw Trzeciego Świata, to dopiero zdecydowane działania Europy, USA, Chin czy Indii, mogą naprawdę zmniejszyć ilość gazów cieplarnianych, które trafiają do atmosfery. To bowiem państwa uprzemysłowione, a nie rozwijające się, wytwarzają najwięcej dwutlenku węgla. W latach 1900-2004 emisje dwutlenku węgla Polski wyniosły łącznie ponad blisko 21263 milionów ton. W tym samym okresie Malediwy dostarczyły do atmosfery jedynie 6,6 miliona ton CO2. Niekwestionowanym rekordzistą są w tej kwestii Stany Zjednoczone z 314772 milionami ton dwutlenku węgla (1).
Wśród prezydentów i premierów przemawiających dziś w ONZ, łącznie z premierem Chin, panuje zgoda, że zmiany klimatu to poważna kwestia, którą trzeba się zająć. Dlaczego więc prowadzone od wielu miesięcy przygotowania do podpisania traktatu w Kopenhadze ciągną się i wciąż nie wiadomo czy uda się podpisać porozumienie, które pozwoli zatrzymać zmiany klimatu? Ochrona klimatu wymaga bowiem zmian w gospodarce państw bogatych, które uzależnione są dziś od spalania ropy, gazu i węgla. Od strony technicznej przejście na odnawialne źródła energii jest wykonalne, jednak jak na panelach słonecznych mają zarobić firmy, które chcą dalej wydobywać ropę i gaz? Dostrzegam tu pewną sprzeczność interesów. W USA ustawa klimatyczna została skutecznie rozwodniona właśnie przez firmy wydobywające węgiel i ropę. Miliony dolarów zostały wydane na lobbystów, których całe setki przez wiele tygodni nękały amerykańskich polityków obydwu partii. Organizowane były nawet fikcyjne protesty społeczne mające pokazać sprzeciw amerykańskiego społeczeństwa wobec mocnej ustawy klimatycznej (2). I udało się im przynajmniej częściowo ochronić swoje interesy.
Chiny i Indie obawiają się z kolei , że wydatki na przestawianie energetyki mogą oznaczać dla nich wolniejsze tempo wzrostu gospodarczego. Obydwa te kraje mają już teraz problemy z wodą i przeludnieniem, więc nie bardzo rozumiem priorytety ich polityków. W dzisiejszych wystąpieniach wzrost gospodarczy pojawiał się często, politycy nawet bogatych państw trzymają się kurczowo koncepcji wzrostu. Według nich ludzie powinni cały czas konsumować więcej i więcej dóbr i usług. Hmm… tylko że nie jest to możliwe na planecie, na której ilość zasobów jest ograniczona. A poza tym, po co?
Lis polarny. Zdjęcie: adavies/Flickr.
Przypisy:
(1) A history of CO2 emissions, The Guardian, http://www.guardian.co.uk/environment/datablog/2009/sep/02/co2-emissions-historical.
(2) Zobacz na przykład: “Astroturf Activism”: Leaked Memo Reveals Oil Industry Effort to Stage Rallies Against Climate Legislation, Democracy Now!, http://www.democracynow.org/2009/8/21/astroturf_activism_leaked_memo_reveals_oil, 21.08.2009.